O nama

FONDACIJA za zaštitu ptica grabljivica je nevladina i neprofitna organizacija, koja se bavi zaštitom i kontrolom ugroženih i naseljavanjem iščezlih vrsta ptica grabljivica. Nastala je iz potrebe za samoorganizovanjem i usmeravanjem napora da se zaustavi već gotovo izvesno nestajanje beloglavog supa (Gyps fulvus) sa područja Srbije krajem prošlog veka, kao i radi zaštite ugroženih vrsta, naročito ptica grabljivica, koje su ekstremno ugrožene promenama u prirodi i životnoj sredini.

U savremenom svetu jedan od vodećih globalnih ekoloških problema je proces narušavanja staništa i nestajanja vrsta. Uprkos lošim pokazateljima, moguće je da se taj proces uspori ili čak zaustavi, ali samo ako smo zajedno posvećeni istom cilju – očuvanju biološke raznovrsnosti, što je osnovna misija Fondacije!

Aktivnosti Fondacije su brojne: sprovodi i učestvuje u naučnim istraživanjima, organizuje mrežu saradnika za monitoring ciljanih vrsta i realizuje svoje programe u saradnji sa Beogradskim univerzitetom, Institutom za biološka istraživanja „Siniša Stanković“, Srpskim biološkim društvom i drugim srodnim organizacijama, koje se bave zaštitom vrsta i njihovih staništa. Aktivno radi i na popularizaciji nauke kroz različite edukativne programe. Praćenje urbanih predatora Beograda i obilazak pojedinih zaštićenih staništa ugroženih vrsta u Srbiji se takođe redovno odvijaju.

Da bi ostvarila svoje ciljeve Fondacija prati savremena tehnološka dostignuća i mnoga rešenja uvodi u praksu konzervacione biologije, poput: video nadzora gnezda i mesta okupljanja, formiranja baze DNK-a ugroženih vrsta, satelitske telemetrije (praćenja), markiranja jedinki, zaštite ex-situ i cenzusa značajnih vrsta. Cilj je da se primenom efikasnih rešenja postigne kvalitet i savremeni standard u radu na zaštiti biodiverziteta.

Kao važan deo monitoringa radi se i markiranje ptica grabljivica. Od 2004. godine do sada markirane su 263 jedinke beloglavog supa na Uvcu. Broj markiranih ptica koje su kasnije negde zabeležene je neverovatnih – 2486 nalaza, u čak 20 zemalja. To u praksi znači da svaki drugi beloglavi sup, koji se vidi na Balkanu potiče sa Uvca.

Primer dobrog rada je upravo populacija beloglavog supa, vrste koja je postala simbol zaštite. Krajem prošlog veka, program mera aktivne zaštite poslednjeg jata beloglavih supova u Srbiji, predložen od strane Instituta za biološka istraživanja „Siniša Stanković“, koji je od 1985. godine pratio populaciju beloglavog supa u Srbiji i u Hercegovini, država nije mogla da sprovede i broj beloglavih supova se 1992. godine sveo na svega 10 parova. Da bismo sačuvali ovu vrstu od izumiranja organizovali smo se i 1994. godine osnovali „Fond za zaštitu ptica grabljivica“. Bila je potrebna sveobuhvatna i hitna akcija, od uticaja na svest lokalnih zajednica o neophodnosti zaštite beloglavog supa, ali i direktnog sprovođenja stručnog programa svih mera aktivne zaštite. Na sreću, Republika Srbija je tada prepoznala značaj predloženog programa, te je upravljanje zaštićenog prirodnog dobra poverila Fondu u periodu od 1995. do 1998. godine, kada su i postavljeni temelji budućeg uspeha u oporavku populacije beloglavog supa na području Uvca, pa i dalja ekspanzija populacije u Srbiji, čija je populacija sada oko 12 puta brojnija. Međutim, beloglavi sup je vrsta zavisna od primena mera zaštite. Opšta podrška Fondaciji i ideji zaštite ove ugrožene vrste omogućila je da sačuvamo i umnožimo drevnu populaciju beloglavog supa u Srbiji, ali se sa takvim radom mora nastaviti.

Uspeh programa mera aktivne zaštite beloglavog supa, je prevazišao nacionalne okvire i nominovao je Fondaciju za referentnu organizaciju za praćenje i razmenu podataka u regionu, povezanu sa srodnim međunarodnim organizacijama. Omogućio je i da 2002. godine Fond za zaštitu ptica grabljivica bude registrovan kao legat – Fondacija za zaštitu ptica grabljivica, Beograd.

Proklamovani ciljevi osnivača Fondacije su da: vrati beloglavog supa na prostore odakle se povukao, kao i tri iščezle vrste lešinara u Srbiju, orla bradana, crnog lešinara i belu kanju.

Jedna od prvih sačuvanih impresija pračoveka crnim lešinarom, nastala pre oko 11000 godina na zidu pećine je prepoznatljiv logo Fondacije za zaštitu ptica grabljivica:

Kontakt:
Fondacija za zaštitu ptica grabljivica
Bulevar Despota Stefana 142
11000 Beograd
tel. 011/207-83-52
Web. www.vulture.org.rs
E-mail: grifon@ibiss.bg.ac.rs